درمان بواسیر با لیزر یا عمل جراحی سنتی هموروئید؛ کدام روش بهتر است؟

تصمیم‌گیری برای درمان بیماری‌های نشیمنگاهی معمولاً با ترس و اضطراب همراه است. یکی از رایج‌ترین دغدغه‌های بیمارانی که از درد، خونریزی و بیرون‌زدگی مقعدی رنج می‌برند این است که: لیزر بواسیر بهتر است یا عمل جراحی؟

ترس از درد شدید پس از جراحی هموروئیدکتومی باز و نگرانی از عوارض بیهوشی عمومی، باعث شده تا بسیاری از بیماران سال‌ها درد را تحمل کنند اما به پزشک مراجعه نکنند. امروزه با پیشرفت تکنولوژی پزشکی، درمان بواسیر با لیزر به عنوان یک روش سرپایی، کم‌تهاجمی و با حداقل درد، جایگزین بسیاری از جراحی‌های سنتی شده است.

در این مقاله جامع، دکتر حامد واثقی، با بررسی شواهد علمی و تجربه بالینی، به مقایسه کامل جراحی هموروئید با لیزر و عمل سنتی می‌پردازند تا بتوانید با آگاهی کامل بهترین روش درمانی را انتخاب کنید.

هموروئید یا بواسیر چیست و چه زمانی نیاز به مداخله جراحی دارد؟

بواسیر یا هموروئید (Hemorrhoids) به تورم و التهاب شبکه سیاهرگی در ناحیه مقعد و رکتوم گفته می‌شود. این سیاهرگ‌ها مانند بالشتک‌های عروقی عمل می‌کنند، اما زمانی که تحت فشار مضاعف (مانند یبوست مزمن، بارداری یا زور زدن) قرار می‌گیرند، متورم شده و علائمی مانند خونریزی، خارش، درد و بیرون‌زدگی یا تشکیل گوشت اضافه مقعدی را ایجاد می‌کنند. اگر با خونریزی مواجه هستید، پیشنهاد می‌کنیم برای تشخیص دقیق‌تر، مقاله علت خونریزی روشن هنگام دفع را مطالعه کنید.

درجات ۴ گانه هموروئید داخلی و اندیکاسیون‌های درمان

درمان بواسیر مستقیماً به درجه و شدت بیماری بستگی دارد:

1. درجه ۱: بالشتک‌ها متورم هستند و ممکن است خونریزی کنند، اما از مقعد خارج نمی‌شوند. (درمان: اصلاح تغذیه، دارو و گاهی لیزر درمانی)

2. درجه ۲: حین اجابت مزاج بیرون می‌‌زنند اما خودبه‌خود به داخل برمی‌گردند. (درمان: درمان‌های مداخله‌ای سبک یا لیزر)

3. درجه ۳: توده‌ها بیرون می‌زنند و تنها با کمک دست به داخل بازگردانده می‌شوند. (درمان: کاندیدای اصلی جراحی یا لیزر)

4. درجه ۴: توده‌ها (بواسیر ترومبوزه یا پرولاپس شده) دائماً بیرون هستند و با دست هم داخل نمی‌روند. (درمان: نیازمند مداخله فوری جراحی یا لیزر پرتوان). توجه داشته باشید که این وضعیت با افتادگی روده متفاوت است؛ برای آگاهی بیشتر به راهنمای تشخیص تفاوت افتادگی رکتوم و بواسیر مراجعه کنید.

درمان بواسیر با لیزر چگونه انجام می‌شود؟ (روش LHP و لیزر CO2)

کلمه «لیزر» در درمان بیماری‌های مقعدی به دو روش کاملاً متفاوت و مدرن اشاره دارد که هر دو با هدف کاهش تهاجم به بافت انجام می‌شوند:

1. لیزر دایود و روش LHP (هموروئیدوپلاستی با لیزر): در این روش، یک فیبر نوری بسیار نازک وارد بافت هموروئید می‌شود. انرژی لیزر باعث سوزاندن بالشتک‌های عروقی از داخل و مسدود شدن رگ‌های تغذیه‌کننده آن‌ها می‌شود. در نتیجه، توده هموروئیدی بدون نیاز به برش بافتی، کوچک و خشک می‌شود.

2. لیزر CO2 (برش با لیزر به جای چاقو): در هموروئیدهای درجه ۳ و ۴ یا گوشت‌های اضافه بیرونی، جراح از اشعه لیزر CO2 به جای تیغ جراحی استفاده می‌کند. لیزر همزمان با برش بافت، انتهای عروق و اعصاب را می‌سوزاند (کواگولاسیون) که این امر باعث قطع فوری خونریزی و کاهش شدید درد می‌شود.

عمل سرپایی بواسیر با لیزر معمولاً تحت بی‌حسی موضعی انجام شده و بیمار همان روز ترخیص می‌شود.

عمل جراحی سنتی هموروئید (هموروئیدکتومی باز و بسته) چیست؟

در هموروئیدکتومی سنتی، جراح با استفاده از چاقوی جراحی (اسکالپل) و قیچی، بافت هموروئیدی را به طور کامل برش داده و خارج می‌کند.

• هموروئیدکتومی باز: پس از برداشتن توده، زخم باز گذاشته می‌شود تا خودبه‌‌خود ترمیم شود.

• هموروئیدکتومی بسته: پس از برداشتن بافت، محل زخم بخیه زده می‌شود.

این روش به دلیل برش وسیع در ناحیه حساس مقعد، معمولاً نیازمند بیهوشی عمومی یا بی‌حسی نخاعی، بستری در بیمارستان و مراقبت‌های طولانی‌مدت و دردناک پس از عمل است.

جدول مقایسه جامع لیزر بواسیر در برابر عمل جراحی سنتی

برای درک بهتر تفاوت‌ها، مقایسه زیر بر اساس گایدلاین‌های بالینی و تجربیات جراحی تدوین شده است:

مقایسه از نظر میزان درد و خونریزی

بزرگترین مزیت لیزر، بستن پایانه‌های عصبی و عروقی در لحظه برش است. به همین دلیل بیمار پس از از بین رفتن اثر بی‌‌حسی، درد کلافه‌کننده‌ای که در روش سنتی تجربه می‌شود را نخواهد داشت و خونریزی به صفر می‌رسد.

دوره نقاهت و مدت زمان بازگشت به کار

بیمارانی که تحت عمل جراحی سنتی قرار می‌گیرند، برای اولین اجابت مزاج خود دچار ترس شدید می‌شوند و تا هفته‌ها نشستن برایشان دشوار است. در مقابل، بیماران لیزر معمولاً پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت می‌توانند به فعالیت‌های روزمره و کارهای سبک بازگردند.

درصد بازگشت و عود مجدد بواسیر

بر اساس دستورالعمل‌های انجمن جراحان کولون و رکتوم آمریکا (ASCRS)، جراحی سنتی کمترین میزان بازگشت را دارد، اما درمان با لیزر نیز در صورت انجام توسط جراح متخصص و همراهی با اصلاح سبک زندگی، با وجود احتمال بازگشت اندکی بیشتر، به دلیل درد بسیار کمتر و نقاهت سریع‌تر، یک گزینه درمانی بسیار موفق و محبوب محسوب می‌شود.

سایر روش‌های مداخله‌ای (رابربند، استاپلر و اسکلروتراپی)

علاوه بر لیزر و جراحی سنتی، روش‌های دیگری نیز وجود دارند:

• بستن با کش (رابربند): بستن با کش (رابربند): قرار دادن یک کش پلاستیکی دور پایه هموروئید (عمدتاً برای هموروئیدهای داخلی گرید ۱، ۲ و در مواردی گرید ۳).

• هموروئیدوپکسی با استاپلر (PPH): استفاده از یک دستگاه منگنه‌مانند برای بالا کشیدن بافت هموروئید و قطع خونرسانی.

• اسکلروتراپی: تزریق ماده خشک‌کننده به داخل سیاهرگ.
  این روش‌ها کاربردهای محدودتری دارند و معمولاً برای درجات پیشرفته به اندازه لیزر یا جراحی موثر نیستند.

آیا لیزر خطر آسیب به اسفنکتر و بی‌اختیاری دارد؟

یکی از خطرات نادر اما نگران‌کننده در جراحی سنتی، آسیب به عضله اسفنکتر (عضله کنترل‌کننده دفع) و اسفنکتروتومی ناخواسته است که می‌تواند منجر به بی‌اختیاری گاز یا مدفوع شود. در درمان با لیزر، به دلیل دقت میلی‌متری پرتو نور و عدم نفوذ عمیق ناخواسته، بافت‌های سالم و عضلات اسفنکتر کاملاً دست‌نخورده باقی می‌مانند و این خطر به حداقل ممکن می‌رسد.

اگر با برآمدگی دردناک، خونریزی مقعدی یا گوشت اضافه روبه‌رو هستید، اجازه ندهید بیماری وارد مراحل پیشرفته شود. همین حالا از طریق سامانه رزرو نوبت معاینه حضوری دکتر واثقی یا تماس با مطب، نوبت معاینه و درمان سرپایی خود را ثبت کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره خدمات تخصصی ما، به صفحه خدمات تخصصی درمان هموروئید با لیزر در تهران مراجعه نمایید.

سوالات متداول درباره جراحی بواسیر

۱. آیا درمان بواسیر با لیزر نیاز به بیهوشی عمومی و بستری دارد؟

خیر، درمان هموروئید با لیزر معمولاً به صورت سرپایی و تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. بیمار در همان روز عمل، پس از مدت کوتاهی ترخیص شده و نیازی به بستری در بیمارستان ندارد.

۲. دوره نقاهت بعد از عمل لیزر هموروئید چند روز است؟

دوره نقاهت بسیار کوتاه است. اکثر بیماران می‌توانند بین ۲۴ تا ۷۲ ساعت پس از لیزر درمانی به فعالیت‌های روزمره و محیط کار خود بازگردند، در حالی که این زمان در جراحی سنتی چندین هفته است.

۳. احتمال عود و بازگشت بواسیر بعد از لیزر چقدر است؟

اگر عمل توسط جراح متخصص و مجرب انجام شود و بیمار پس از عمل رژیم غذایی پرفیبر مصرف کرده و از یبوست جلوگیری کند، خطر بازگشت بواسیر پس از لیزر درمانی بسیار کاهش می‌یابد و این روش به عنوان یک درمان ماندگار و کم‌عارضه شناخته می‌شود. 

۴. آیا هموروئید درجه ۳ و ۴ بیرون‌زده را هم می‌توان با لیزر درمان کرد؟

بله، با استفاده از تکنولوژی پیشرفته لیزر پرتوان (مانند لیزر CO2)، جراح می‌تواند هموروئیدهای پیشرفته و گوشت‌های اضافه بیرون‌زده را به طور کامل، با دقت بالا و بدون نیاز به بخیه و برش سنتی برداشت کند.

۵. اولین اجابت مزاج بعد از لیزر چقدر دردناک است؟

به دلیل استفاده نکردن از چاقوی جراحی و عدم وجود زخم باز وسیع و بخیه، اجابت مزاج پس از لیزر با درد بسیار کمتری نسبت به روش سنتی همراه است و با مصرف ملین‌های تجویزی پزشک به راحتی انجام می‌شود.